شناخت و بررسی علل پيدايش روستا از مهمترين عوامل موثر در شکل گيری و پيدايش روستای کزج می توان به وجود موقعيت جغرافيايی مناسب مکان اوليه روستا، به جنبه دفاعی(امنيت) روستا و وجود چشمه آب در محل منبع قديمی اشاره نمود. شناخت عوامل موثر در شکل گيری و مراحل رشد و توسعه روستا از مهمترين عوامل موثر در شکل گيری روستا می توان به منابع آب(چشمه و رودخانه قزل اوزن) وجود زمين کافی در زمان شکل گيری روستا و موقعيت ويژه دفاعی و امنيتی روستا اشاره نمود که موجب اولين ساخت و ساز در روستا گرديد و براساس مطالعات ميدانی، هسته اوليه روستا در پيرامون مسجد آل ياسين و چهارراه است و با گذشت زمان محلات ديگر بدان اضافه شده است. بطور کلی مراحل رشد و توسعه روستا را می توان در سه مرحله کلی به شرح زير تقسيم بندی نمود: الف)قبل از اصلاحات ارضی(قبل از سال 1341) هسته اوليه روستا در پيرامون مسجد آل ياسين و چهارراه در محله يوخاری کوچه قرار دارد و گسترش روستا تا اصلاحات اراضی در اطراف هسته اوليه روستا مشتمل بر محلات يوخاری کوچه، آشاقی کوچه و پيرلر بوده است. ب) از اصلاحات ارضی تا انقلاب اسلامی(57-1341) بعد از اصلاحات ارضی تا انقلاب اسلامی ، روستا در جهت شمالی و شرقی گسترش يافته است و محلات دره دران و خرمنلر و آشاقی کوچه و قسمت جنوبی محله يوخاری در امتداد گاراژ بوده است. ج)از انقلاب اسلامی تاکنون(80-1357) بعد از انقلاب اسلامی توسعه روستا بيشتر در جهت غربی و بخصوص در محله پيرلر و شرقی(محله خرمنلر) بوده است. | 
