بررسی مصالح ساختمانی موجود و کاربرد آنها باتوجه به شرايط جغرافيايی و مصالح موجود در محيط طبيعی روستای کزج، مصالح غالب مورد استفاده از گذشته تاکنون عبارتند از: خشت و گل که در قسمتهای مختلف بافت مسکونی قابل مشاهده است. البته با گذشت زمان و تغيير در شيوه های زيست و ايجاد و گسترش دسترسی روستا به خارج، در طی ده سال اخير مصالح ساختمانی دچار تحول شده بطوريکه در وضعيت کنونی استفاده از آجر ، سنگ ، بلوک ، آهن و چوب رايج شده است. بررسی معماری و ترکيب فضاهای مسکونی و واحدهای همسايگی از عوامل موثر و تاثير گذار در بافت فيزيکی، معابر و سکونتگاههای روستايی می توان از عوامل اقليم و اقتصاد روستا نام برد بطوريکه محدوديت منابع آب، خاک، ارتفاعات وشيب زمين موجب شکل گيری سکونتگاههای روستايی با تيپ مجتمع و واحدهای مسکونی و همسايگی متمرکز شده است. باتوجه به وضعيت توپوگرافی روستای کزج که در دامنه و ارتفاعات واقع شده و عامل شيب باعث محدوديت توسعه فيزيکی روستا از چهار جهت جغرافيايی شده است. روستای کزج با بافت متراکم و فشرده تيپ متمرکزی را پديد آورده است که واحدهای مسکونی با فشردگی بدليل شيب زمين بر روی هم بنا شده اند بطوريکه ارتباط واحدهای مسکونی در محدوده هايی که معابر ارتباط آنها را قطع نکرده استف براحتی از طريق پشت بامها برقرار می شود بر اين اساس اگرچه از نظر معماری و الگوی ساخت و ساز به عنوان بافت با ارزش محسوب می شود و بازسازی و بهبود وضعيت موجود می تواند زمينه جلب گردشگران را فراهم نمايد ولی از نظر واحدهای همسايگی و بويژه در بخش متمرکز روستا به علت محدوديت اراضی و شيب تند واحدهای مسکونی تنها از طريق معابر از هم قابل تفکيک بوده و در بقيه موارد به عنوان يک بافت متصل ملاحظه می شود و با يکديگر ارتباط پيدا می کنند. | 
